در پائيز از طالقان به گرزوان و باميان رفته و در شهر اخير الذكر خبر شكست سرداران خويش را دريافت كرد . راورتى « 1 » به اين نتيجه رسيده كه محاصرهء باميان هرگز وقوع نيافته بوده و بجاى « باميان » بايد « واليان » قرائت شود . مع هذا - اگر طالقان و پروان در همان نقطه‌اى كه دانشمند مذكور آنها را قرار داده واقع بوده‌اند - بعيد نيست كه چنگيز خان طريقى را برگزيده بوده كه از ميمنهء كنونى در جنوب رود ماك آغاز مىگرديد . و از آنجا از طريق شهار [ شاخر ، شخر ، شهر . . . ؟ ] و باى و معبر هفتاد گردش و ناحيهء بلخاب و يقولان و فيروز بغر به باميان پايان مىيافته « 2 » اظهارنظر دربارهء اينكه باميان فقط در آن زمان تسخير شده بوده يا در تابستان گذشته ، دشوار است . در مورد دوم بايد گفت كه چنگيز خان به منظور احتراز از گرماى تابستان ، پيش از سقوط قلعه ، از طالقان به هندوكش رفت و فوجى را براى تعقيب محاصره در آنجا باقى گذاشت و تسخير قلعه پس از بازگشت وى در پائيز وقوع يافت . البته چنين چيزى محال نيست . به گفتهء رشيد الدين ، چنگيز خان عرصهء كارزار را در پروان از نظر گذرانيد و سرداران خويش را بخاطر انتخاب موضع نامناسب توبيخ كرد . شخص چنگيز خان از طرف لشكريان جلال الدين مواجه با هيچ مقاومتى نشد و غزنه را اشغال كرد و در آنجا اطلاع يافت كه سلطان پانزده روز پيشتر شهر

--> ( 1 ) - جوزجانى ، ترجمهء راورتى ، I ، 290 ، حاشيه 3 ؛ II ، 1021 - 1020 حاشيه 6 ؛ 1025 ، حاشيه 2 . ( 2 ) - خبرى كه بعد نقل شده ، كه بخشى از بنه در بغلان باقى گذاشته شده بوده ، اين انديشه را در مخيله برمىانگيزد كه فوج ديگر مغول از تخارستان ، از طريق اندر - آب و درهء پنج شير حركت مىكرده .